Uncategorised

Szczegóły

Autor: Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Kamienia

Kategoria: Uncategorised

Opublikowano: 25 listopad 2009

Odsłon: 3546

 

     19 października 2003 roku w Nowym Kamieniu odbyła się uroczystość związana z zakończeniem prac przy uporządkowaniu cmentarza ewangelickiego, pamiątki po austriackich osadnikach.  

 

     Został on ponownie poświęcony przez księży: katolickiego - proboszcza Tadeusza Wójcickiego, i ewangelickiego- pastora Pawła Badurę z Nowego Sącza. Obecny był potomek osadników, ks. Tadeusz Waldemar Kraus oraz mieszkańcy Kamienia.

 

      Na oczyszczonym i uporządkowanym cmentarzu zachowało się 14 nagrobków i krzyży z przełomu XIX i XX wieku. O bardzo długiej, bo 226 -letniej historii cmentarza informuje kamienna tablica przy wejściu, przypominająca o współistnieniu obok siebie dwóch narodowości, które żyły w zgodzie i poszanowaniu swoich tradycji.  
 

       Od ostatniego pochówku wdowy po wójcie, M. Porth, w 1952 roku, cmentarz zarosły krzewy i drzewa. Nekropolia po kolonistach austriackich przygnębiała swoim wyglądem.

       Osadnicy, przybyli w 1783 roku z terenów Górnej Austrii i Hesji, zakładając kolonie o nazwie Steinau, rozpoczęli tu ze swoimi rodzinami nowe życie. Znamy nazwiska 53 rodzin, którym rząd austriacki przekazał do zagospodarowania ziemię i zapewnił zwolnienia podatkowe. Osada Steinau różniła się wyglądem od polskich wiosek; domy drewniane budowano w równej odległości od drogi ,szczytem do ulicy, podwórka były prostokątne, wszystkie gospodarstwa miały prawie taką sama ilość ziemi ,w pięciu różnych miejscach, o lepszej i gorszej klasie. Koloniści byli wyznania ewangelickiego ,zbudowali kościół, do którego ołtarz i ambonę sprowadzili z Tyrolu. Założyli przy nim bibliotekę, w której oprócz książek znajdowały się gazety przesyłane z Krakowa, Lwowa, Linzu i Wiednia. Za kościołem założono cmentarz, a po drugiej stronie drogi wzniesiono budynek szkoły. Największy rozkwit kolonii przypada na drugą połowę XIX wieku, wtedy liczba mieszkańców przekroczyła 500 osób.  
 

       Polacy dużo nauczyli się od osadników; przyjęli używanie kosy zamiast sierpa, wprowadzili pług żelazny, pozwalający na głębszą orkę i wiele nowych form gospodarowania, w tym rzemiosła. Uzyskana w ten sposób wiedza pozwoliła mieszkańcom Kamienia- młodej przecież wsi, wyprzedzić w rozwoju o wiele starsze miejscowości: Górno czy Jeżowe. Niestety, I wojna światowa ciężko dotknęła kolonie- kwaterująca ciężka artyleria austriacka, ukryta w cieniu ogromnych drzew na cmentarzu, wycofała się szybko, zostawiając w ogniu kolonie, która spłonęła w 60% wraz ze szkołą i kościołem, którego nie udało już się odbudować. W ruinę obróciły się także mleczarnia, tartak i młyn parowy. Większość rodzin wyjechała lub wyemigrowała do Ameryki i innch krajów, pozostało tylko 5 rodzin; Heroldów, Preisslerów, Porthów, Schneukhartów i Schweitzerów.  
 

       W 1918 roku zmieniono nazwę” Steinau” na Nowy Kamień i wybrano pierwszego polskiego wójta –Szymona Ziemniaka .Od tej pory cmentarz odwiedzali tylko nieliczni przyjeżdżający, by pomodlić się na grobach bliskich.  

       Zaniedbane, dawne miejsce pochówku, spowodowało między innymi to, że Towarzystwo Przyjaciół Kamienia podjęło inicjatywę uporządkowania tego miejsca i przywrócenia mu należnej godności. Inicjatywę poparł ks. proboszcz Tadeusz Wójcicki.

 

       Prace uporządkowania cmentarz rozpoczęliśmy wiosną 2003r. W pierwszym dniu do pracy przyszło ponad 50 osób , w tym 29 członków Towarzystwa Przyjaciół Kamienia. W ruch poszły piły spalinowe , siekiery, łopaty. pracowały ciągniki i koparki. Bardzo dużo pomógł proboszcz parafii, ks. Tadeusz Wójcicki. Przy niwelacji terenu pomógł Stanisław Bednarz; finansowo wsparł nas śp. Stanisław Walicki, kupując na aukcji obrazy z wystawy malarskiej uczniów szkoły za ponad tysiąc złotych. Pomocy udzielił wójt gminy, Ryszard Bugiel, a także Starosta Rzeszowski, Jerzy Bednarz. Bardzo dużo pracy włożyli: członkowie zarządu- Józef Czubat , Jan Orszak, Genowefa Saj, Zofia Bednarz (z domu Piekut), Zofia Bednarz (z domu Urbanik), Jan Janiec, Paweł Gutowski, Krzysztof Małysa, Krystyna Hanus , Tadeusz Szewczyk. Rzemieślnicy : Franciszek Piela -wykonał bezpłatnie krzyż, a Ryszard Czubat tablicę pamiątkową. Podziękowanie należy się Naczelnikowi OSP, Stanisławowi Ziemniakowi, Zarządowi Serwitutu, paniom z KGW. Panom: byłemu i obecnemu sołtysowi ,Franciszkowi Pirogowi, Romanowi Małysie, Romanowi Czubatowi, Należy podziękować wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób przyczynili się do uporządkowania terenu cmentarza.

       Cmentarz ten uświadamia nam wszystkim ,ze Nowy Kamień to mała ojczyzna nie tylko nas, Polaków, lecz również ludzi o innej przeszłości, innej kulturze, religii; ludzi, którzy potrafili tu współistnieć przez tyle lat . Aby nie zniknęli w historycznej niepamięci pokoleń, to częściowo odnowione miejsce pochówku, będzie nam o nich ciągle przypominać.

 

 

     Uporządkowanie terenu cmentarza , częściowe odnowienie nagrobków, ogrodzenie, zasadzenie krzewów, nie rozwiązuje problemu odnowy .Towarzystwo nie ma możliwości na bieżąco zabezpieczać porządku i konserwować zabytkowych pomników, dlatego w roku ubiegłym wystąpiliśmy do wspólnoty serwitutowej w Nowym Kamieniu o opiekę nad tym obiektem. Uważamy bowiem, że pozostawiony przez kolonistów majątek ,uzyskany przykład postępu i należytego gospodarowania, zasługuje na niewielki wkład pracy członków serwitutu.

     Niech na naszej ziemi, na której taki szacunek i cześć oddaje się zmarłym, i ten pomnik przeszłości otoczony będzie najwyższą czcią. Dbać o ten cmentarz to nie tylko nasza powinność- to prawdziwy zaszczyt.

 

 

 

 

Opracował - Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Kamienia

 

Kamień, 22 listopada 2009r.

Więcej wiadomości o dawnej miejscowości Steina można przeczytać w książce Tadeusz W. Krausa , gazecie Towarzystwa Przyjaciół Kamienia (nr3 z 2003r) i książce -Kamień dziś i w przeszłości dra Andrzeja Ruraka, które wykorzystaliśmy do opracowania powyższego tekstu.

 

{phocagallery view=category|categoryid=16| imageid=0|limitstart=0|limitcount=7| detail=4|displayname=1|displaydetail=1|displaydownload=1|float=left}

Szczegóły

Autor: Wanda i Edward Cyranowie

Kategoria: Uncategorised

Opublikowano: 22 październik 2009

Odsłon: 22161

Zbiór słów gwarowych rozpoczęli państwo Wanda i Edward Cyranowie z Przemyśla.

Prosimy o uzupełnienie słowniczka z gwarą kamieńską.

 

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - Ł - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

A

A dyć - a przecież
A dyś - owszem, rzeczywiście
A kaj - dokąd
Akurat - w sam raz
Ancychryst - diabeł

Aptyka - apteka

B

Baba - żona, kobieta
Babina - kobiecina
Babranie - brudzenie
Badunia - małe bagno
Bakon - tytoń
Baniak - garnek do gotowania
Barłóg - posłanie
Baryła - gruda ziemi
Bąblować - nic nie robić
Becka - pojemnik na kapustę
Becyć - płakać
Bes południe - w południe
Bes to - z tego powodu
Bida - bieda
Bimbać se - szydzić, kpić
Bitnik - lubi się bić
Blacha - płyta kuchenna
Błyska sie - błyskawica przed burza, deszczem
Bolak - wrzód
Boly - boli
Bryka - biega
Buchać - uderzać
Bycek - byczek

C

Capnąć - złapać
Cego - dlaczego
Cekąj- poczekaj
Ceska - Czesława
Chlyp - chleb
Chulać - tańczyć
Chybki - szybki
Chyle za to - ile to kosztuje
Chytąj - łap
Cieknie - biegnie
Cipka - małe kurczątko
Cosnek - czosnek
Cukać się - wahać
Cumelek - smoczek
Cybuchy - szczypior cebuli
Cygan - kłamca
Cymel - smoczek
Cymes - dobry

D

Dochtór - lekarz
Dojrzała - zobaczyła
Drewutnia - pomieszczenie składu drewna
Drużka - druchna
Dyle - deski
Dyndo - buja się
Dziady - jeżyna
Dzifka - panna

E

 

F

Fajerki - otwory w płycie kuchennej
Fajermany - strażacy
Flaszka - butelka dla dziecka
Fest - bardzo mocno
Flaszka - butelka
Framuga - ościeżyna drzwi
Fruwa - lata ptak
Fujara - niedorajda
Furt - ciągle

G

Gadać - mówić
Gąni - mówić o kimś żle

Gdowa -wdowa
Gdula - gruszka
Gmyrać - szuka
Gnojąsz - nierób

Grajcary - pieniądze
Gruba - ziemianka
Grumać - pukac
Grzątka - na warzywa kawałek pola
Gura - strych

H

Hajśtuk - wiązadło
Hameryka - Ameryka
Hareszt - areszt
Haruje sie - drapie

Hastplac - pole za domem

Hażbitka - Elżbieta
Hybel - strug

hylo -  ile

I

 

J

Janiela - Aniela
Japtyka - apteka
Jądrzyj - Andrzej
Jednaki - identyczny
Jóska - Józefa
Jucha - krew
Jus - teraz
Juzci - naturalnie

K

Kadłub - drewniany pojemnik na zboże
Kaj - gdzie
Kalenica - szczyt dachu
Kalycnik - kaleka
Karantować - upominać
Karwącyć  - długo coś robić
Kastra - skrzynia
Kądziel - szczęp lnu
Kicki -gra lub pokrycie chaty
Kiej - kiedy
Kierąt - kierat
Kole - kłuje
Kolypka - kołyska
Komora - pomieszczenie na żywność
Konic - koniczyna
Kopiarka - kopiarka
Kopystka - łyżka
Krygąłek - czubek drzewa lub głowy
Kufajka - ciepła kurtka
Kukiełka - bułka pieczona
Kulasa - gotowana mąka razowa
Kuli cego - z powodu czegoś
Kurzawa - zamieć

L

Laga - gruby kij
Leperta - nieudacznik
Linksajt - pola po lewej stronie drogi idąc do Kamienia
Lychman - kłamca
Lygać - kłaść sie np. spać
Lyk - lekarstwo
Lystowy - listonosz

Ł

Łachmyta - ladaco
Łą tu - tu
Łepsko - dużo
Łobrządzać - pracować w oborze przy inwentarzu
Łochtusa - płótno do noszenia np. sieczki
Łodwyrtka - odwrotnie
Łoksina - makaron
Łon - on
Łoński rok - zeszły rok
Łorganista - Organista
Łot - od zacąło się łot terą
Łozgot - hałas
Łujek - wujek
Łujną - wujenka
Łyska się - błysk błyskawic

M

Majzel/Maisel - przecinak
Mamałyga - gotowana kukurydza
Markotny - smutny
Maśnicka - do robienia masła
Matusia - teściowa
Meszty - półbuty
Meter - metr
Miądląrka - do obróbki lnu
Micyje - atrakcja
Miesiąc - księżyc
Mlyc - mniszek lekarski

Myjak - szmatka do mycia naczyń

N

Najduch - bękart

Najfeld - pola pod "Borczynami", lasem serwitutowym
Najprzód - wcześniej
Narące drewa - nieść dużo drzewa

Nazad - z powrotem

Niuch - nos

O

Oficerki - buty kozaczki
Okidać się - pobrudzić się jedzeniem
Opuchlyzna - opuchnięcie
Ośrodka - miższ chleba
Oświary - boczne deski - odpady potartaczne

P

Papry - łupież
Parch - świerzb
Parciąnki - spodnie z materiału
Pedziął - powiedział
Piach - piasek
Piechtą - piechotą
Pierun - piorun

Piś - pastwisko

Plac - działka budowlana
Pociąsek - do wygarniania węgla z pieca
Pogródka - ocieplenie chaty
Pomar - umarł
Pomyje - woda po myciu naczyń
Popłomyk -  placek ala pizza
Pośnik - kolacja wigilijna
Powąska - do cedzenia mleka
Pójcochy - pończochy
Projza - soda oczyszczona
Przedął - sprzedał
Psiąrki - niedojrzałe małe owoce

Pszykszy mi sie - tęsknię
Pulares - portfel
Putnia - drewniane wiadro do pojenia koni
Pużytki - pośladki
Pyrto - biegnie małymi kroczkami

 

R

Rachować - liczyć
Reksajt - pola po prawej stronie drogi w okolicy Kamienia
Repciuch - worek na paszę dla konia
Repucha - ropucha
Rozczapirzony - rozczochrany
Rufa - rów
Rupiecie - stary nieużywany sprzęt
Rusin - rosjanin
Rynka - mała patelnia
Rychtyk - w sam raz
Rynwa - rynna
Rywać  - biegnąć
Rywą - biegnie
Rzyć - tyłek

S

Santy - pola w okolicy wsi Łętownia
Sanuj sie - szanuj się
Sąfąr - tatarak
Sąmsiek - część stodoły
Scąjba - zadra
Sekfester - poborca
Skarpny - brak apetytu
Spodek - halka
Siarmicki - zapałki
Scur - szczur
Sfeder - sweter
Sic - kosić
Siednąć - usiąść
Słota - padajacy drobny deszcz
Sparować - oszczędzać
Spory - szybki
Spuscanka - odtłuszczone mleko
Strug - hebel
Studziąnina - galareta
Swok - mąż ciotki
Syr - twaróg biały
Szarwark - praca w lesie serwitutowym
Szlak - łąki przy wsi Krzywdy, za "Borczynami"
Szlauf - wąż gumowy
Szuter - żwir

 

Ś

Śkotnik - mała uliczka
Ślochać - płakać
Śparować - oszczędzać

Sparuna - szpara, luka

Śpic - czubek na choinkę
Śtychówka - szpadel
Śtyry - cztery

T

Taki - taczki
Tamok - tam
Tera - teraz
Tracnoć - lekko uderzyć, naruszyć
Tyrlać - toczyć

 

U

Uchlać - ugryźć
Umarty - zmarły
Umorysany - brudny

W

Wadzić się - kłócić się
Waldki - pola pod "Borczynami" - lasem serwitutowym
Wasązek - wiklinowy kosz na furmance
Waserwaga - poziomica
Wazonek - doniczka
Wdyrdy - biec szybko
Wiąkać - wymiotować
Wiela - ile
Winkiel - róg, kąt
Wląść - wejść
Wlyc - bronować
Wychodek - ubikacja
Wygon - pole służące wypasaniu krów
Wykapany - podobny

Z

Zapaska - fartuch gospodyni
Zasła-gruba - jest w ciąży
Zaświcić - zapalić
Ząby - zęby
Zągówek - mała poduszeczka
Zdybać - znaleźć
Zładować - przygotować
Złazić - zejść
Zmówiny - zaręczyny

Z wiecka zwie - przeżuwa

Zycyć -życzyć

 

Ż

Żyrdż - drąg

Szczegóły

Autor: Towarzystwo Przyjaciół Kamienia

Kategoria: Uncategorised

Opublikowano: 19 październik 2009

Odsłon: 10965

 

STATUT TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ KAMIENIA W KAMIENIU

 

ROZDZIAŁ I
Postanowienia ogólne

§ 1

Towarzystwo działa na podstawie ustawy z dnia 07.04.1989r. Prawo o Stowarzyszeniach i ustawy z dnia 24.04.2003r.o działalności pożytku publicznego i wolontariacie z późniejszymi zmianami oraz postanowieniami niniejszego statutu.

§2

1. Terenem działania Towarzystwa jest obszar Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Siedzibą Towarzystwa jest wieś Kamień.
3. Towarzystwo współpracuje z krajowymi, zagranicznymi, międzynarodowymi organizacjami i innymi instytucjami, może pozostać członkiem tych organizacji na podstawie autonomii.
4. Towarzystwo – Organizacja Pożytku Publicznego może być członkiem Gminnej, Powiatowej i Wojewódzkiej Rady Działalności Pożytku Publicznego, art. 41d i 41e ustawy z 22 stycznia 2010r.

§3

1. Towarzystwo posiada osobowość prawną powołane jest na czas nieokreślony.
2. Działalność Towarzystwa opiera się na pracy społecznej, ogółu członków, do prowadzenia swoich działań może zatrudnić pracownika oraz powołać biuro.
3. Towarzystwo używa własnej pieczęci podłużnej: Towarzystwo Przyjaciół Kamienia w Kamieniu, woj. Podkarpackie.

ROZDZIAŁ II
Cele i środki działania

§4

Celem Towarzystwa jest:
1/szeroki rozwój działalności społeczno-kulturalnej;
2/inicjowanie, popieranie i krzewienie nauki, kultury, postępu i sportu;
3/włączenie mieszkańców do współdziałania na rzecz wszechstronnego rozwoju gminy;
4/krzewienie oraz popularyzacja wiedzy o wsi i okolicy;
5/rozwijanie oraz popierania badań naukowych dotyczących przeszłości oraz teraźniejszości wsi oraz jej mieszkańców;
6/ochrona zabytków oraz pamiątek;
7/podejmowanie różnego rodzaju inicjatyw mających na celu aktywizację społeczno-kulturalną i zawodową mieszkańców;
8/prowadzi działalność związaną z kulturą, rekreacją i sportem, w tym turystykę rowerową pod nazwą Koło Turystyki Rowerowej przy Towarzystwie Przyjaciół Kamienia;
9/prowadzi działalność wspomagającą rozwój wspólnoty i społeczności lokalnych, kologii, ochrony zwierząt i ochrony dziedzictwa przyrodniczego;
10/prowadzi działalność na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijaniu kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
11/prowadzi działalność wydawniczą, poligrafię i reprodukcję zapisanych nośników informacji;
12/prowadzi działalność pożytku publicznego wynikającą z ustawy z dnia 24.04.2003r.;
13/organizowanie konferencji, seminariów, szkoleń, wykładów i imprez o różnej tematyce.

§5

Cele określone w §4 Towarzystwo realizuje przez:
a) inicjowanie różnych przedsięwzięć kulturalnych i współpracę w zakresie ich realizacji ze wszystkimi działającymi we wsi placówkami oświaty i upowszechniania kultury;
b) organizowanie odczytów, pogadanek, wystaw i innych form pracy kulturalno-oświatowej;
c) rozwijanie i popieranie działalności amatorskiego ruchu artystycznego;
d) opiekę oraz popularyzowanie amatorskiej twórczości ludowej;
e) organizowanie sesji popularno-naukowych oraz działań badawczych w zakresie oświaty i kultury;
f) prowadzenie kronik i dokumentacji obejmujących najważniejsze zdarzenia w gminie, również przeobrażę gminy Kamień;
g) inicjowanie wydawnictw podejmujących tematykę z różnych dziedzin rozwoju wsi i gminy;
h) gromadzenie i opracowywanie, przy współpracy z Muzeum Okręgowym oraz Wojewódzkim Archiwum Państwowym, materiałów naukowych i dokumentów historycznych ze wszystkich dziedzin wiedzy dotyczących Kamienia i mieszkańców;
i) popularyzowanie społecznej opieki nad zabytkami i powoływanie w uzgodnieniu z władzami konserwatorskimi społecznych opiekunów zabytków;
j) współpracę z władzami politycznymi i administracyjnymi oraz towarzystwami naukowymi i stowarzyszeniami twórczymi.

ROZDZIAŁ III
Członkowie, ich prawa i obowiązki

§6

Członkowie Towarzystwa dzielą się na:
1. zwyczajnych
2. wspierających
3. honorowych.

§7

Członkiem zwyczajnym może być każdy pełnoletni obywatel, który pragnie wnieść swój wkład pracy społecznej w urzeczywistnienie celów Towarzystwa na rzecz wsi i gminy Kamień.

Przyjmowanie i skreślenie z listy członków zwyczajnych Towarzystwa następuje na podstawie uchwały zarządu.

§8

Członkiem wspierającym może być osoba fizyczna lub prawna, która dla poparcia działalności Towarzystwa zadeklaruje swoją składkę.

Postanowienie §7, ust. 2 stosuje się odpowiednio.

§9

Członkowie zwyczajni mają prawo:
1. czynnego i biernego wyboru do władz Towarzystwa;
2. korzystać z pomocy i urządzeń Towarzystwa;
3. zgłaszać wnioski dotyczące działalności Towarzystwa.
Członkom wspierającym i honorowym przysługują uprawnienia wymienione w ust. 1, pkt. 2 i 3.
Tytuł honorowego członka nadawany jest przez Walne Zebranie osobom szczególnie zasłużonym dla rozwoju Kamienia i Towarzystwa.

§10

Członkowie są obowiązani:
1. aktywnie uczestniczyć w realizacji celów Towarzystwa;
2. przestrzegać postanowień statutu, regulaminów i uchwał władz Towarzystwa;
3. regularnie opłacać składkę członkowską.

§11

Członkostwo wygasa przez:
1. dobrowolne wystąpienie z Towarzystwa zgłoszone na piśmie;
2. skreślenie z listy członków z powodu nieopłacenia składki członkowskiej mimo upomnienia za okres 2 lat;
3. skreślenie na podstawie uchwały Zarządu na skutek popełnienia czynu nieetycznego lub podważającego autorytet Towarzystwa;
4. skazania prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za karę dodatkową utraty praw publicznych, bądź za czyn popełniony z niskich pobudek;
5. śmierć członka;
6. likwidację osoby prawnej będącej członkiem Towarzystwa;
7. likwidację Towarzystwa;
8. od uchwały Zarządu w sprawach nabycia lub pozbawienia członkostwa w Towarzystwie przysługuje odwołanie do Walnego Zebrania członków w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.

ROZDZIAŁ IV
Władze Towarzystwa

§12

Władzami Towarzystwa są:
1. Walne Zebranie Członków;
2. Zarząd;
3. Komisja Rewizyjna;
4. Sąd Koleżeński.

A. WALNE ZEBRANIE CZŁONKÓW

§13

Walne Zebranie Członków jest najwyższą władzą Towarzystwa.
Walne Zebranie Członków może być zwyczajne lub nadzwyczajne i jest prawomocne jeśli uczestniczy w nim ponad 50% członków w pierwszym terminie zwołania lub w dowolnej ilości w drugim terminie.

§14

Zwyczajne Walne Zebranie sprawozdawcze odbywa się co rocznie w pierwszym kwartale roku kalendarzowego, a sprawozdawczo-wyborcze raz na trzy lata.

O terminie Walnego Zebrania wraz z proponowanym porządkiem obrad, Zarząd zawiadamia członków pisemnie co najmniej 7 dni przed terminem rozpoczęcia zebrania.

§15

Nadzwyczajne Walne Zebranie jest zwoływane:
1. na podstawie uchwały Zarządu;
2. na żądanie Komisji Rewizyjnej;
3. na pisemny wniosek co najmniej 1/5 ogólnej liczby członków Towarzystwa.
Zarząd zwołuje nadzwyczajne Walne Zebrania w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania żądania (wniosku) lub podjęcia uchwały.

Przedmiotem obrad mogą być te sprawy, dla których zostało zwołane.

§16

Do kompetencji Walnego Zebrania należy:
1. uchwalenie programu działalności oraz rocznych planów finansowych towarzystwa;
2. rozpatrywanie sprawozdań z działalności Zarządu, Komisji Rewizyjnej i Sądu Koleżeńskiego oraz udzielenie absolutorium ustępującemu Zarządowi;
3. wybór Zarządu, Komisji Rewizyjnej oraz Sądu Koleżeńskiego;
4. podejmowanie uchwał w sprawach przedstawionych przez Zarząd, Komisję Rewizyjną, Sąd Koleżeński oraz członków;
5. uchwalenie wysokości składek członkowskich i wpisowego;
6. rozpatrywanie odwołań wniesionych przez członków od decyzji Zarządu o skreśleniu z Towarzystwa;
7. uchwalenie zmian statutu;
8. podejmowanie uchwał w sprawie nabywania, zbywania i obciążania finansowego nieruchomości Towarzystwa;
9. podejmowanie innych uchwał, które wymagają decyzji Walnego Zebrania.

§17

W Walnym Zebraniu biorą udział:
1. z głosem decydującym – członkowie Towarzystwa;
2. z głosem doradczym – osoby zaproszone.

§18

1. Uchwały Walnego Zebrania podejmowane są zwykła większością głosów przy obecności co najmniej 1/3 liczby członków jeżeli dalsze postanowienia statutu nie stanowią inaczej.
2. Głosowanie we wszystkich sprawach odbywa się jawnie z wyjątkiem spraw, których poddanie pod głosowanie tajne domaga się co najmniej 1/5 uprawnionych do głosowania uczestników Walnego Zebrania.

B. ZARZĄD

§19

1. Zarząd składa się z 9 osób.
2. W skład Zarządu wchodzą: przewodniczący, z-ca przewodniczącego, skarbnik, członkowie Zarządu
3. Członkowie Zarządu i Komisji Rewizyjnej Towarzystwa nie mogą być osobami skazanymi prawomocnym wyrokiem za przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe.
4. Członkowie Komisji Rewizyjnej nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu, w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości służbowej z tytułu zatrudnienia wobec członków Zarządu. Mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w tym organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie nie wyższe niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw.
5. Każdy członek Zarządu i Komisji rewizyjnej składa oświadczenie o spełnieniu wymogów ustawy z dnia 22 stycznia 2010r. art. 20 ust. 1 pkt. 4 i art. 20 ust. 1 pkt. 5.

§20

Do zakresu działania Zarządu należy:
1. Realizowanie uchwał Walnego Zebrania Członków;
2. Opracowywanie programów działalności, budżetu i bilansu;
3. Kierowanie pracami Towarzystwa;
4. Zarządzanie majątkiem;
5. Przyjmowanie i wykluczanie członków;
6. Przyjmowanie członków honorowych;
7. Zwoływanie Walnych Zebrań;
8. Przedkładaniem rocznych sprawozdań Walnego Zebrania;
9. Powoływanie w miarę potrzeby komisji i sekcji problemowych, nadzorowanie ich działalności oraz zatwierdzanie regulaminów;
10. Reprezentowanie Towarzystwa na zewnątrz;
11. Podejmowanie uchwał w sprawach towarzystwa nie należących do własności innych władz.

§21

1. Posiedzenie Zarządu odbywają się nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.
2. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów, w obecności co najmniej połowy członków Zarządu, w tym przewodniczącego lub jego zastępcy. W przypadku równej ilości głosów, decyduje głos przewodniczącego.

§22

Z każdego zebrania Zarządu sporządza się protokół, który podpisuje prowadzący zebranie, przewodniczący lub zastępca przewodniczącego.

§23

Dokumenty Towarzystwa oraz korespondencję podpisują przewodniczący lub jego zastępca i sekretarz, natomiast dokumenty dotyczące spraw finansowo gospodarczych przewodniczący lub jego zastępca i skarbnik.

C. KOMISJA REWIZYJNA

§24

1. Komisja Rewizyjna jest organem kontroli Towarzystwa.
2. Komisja rewizyjna składa się z 3 członków. Komisja wybiera spośród siebie na pierwszym posiedzeniu przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego i sekretarza.

§25

Do działania Komisji Rewizyjnej należy:
1. Kontrola całokształtu działalności, a w szczególności gospodarki finansowej Towarzystwa;
2. Kontrola opłacania składek członkowskich;
3. Składanie sprawozdań na walnym Zebraniu członków wraz z oceną działalności o wnioskami dotyczącymi udzielania absolutorium ustępującemu Zarządowi;
4. Przedstawienie Zarządowi wniosków w sprawie działalności Towarzystwa;
5. Zgłaszanie wniosku o zwołanie nadzwyczajnego Walnego Zebrania.

§26

Kontrola całokształtu działalności Towarzystwa odbywa się co najmniej raz do roku.

D. SĄD KOLEŻEŃSKI

§27

Sąd Koleżeński składa się z trzech członków i wybiera się spośród siebie przewodniczącego, zastępcę przewodniczącego o sekretarza.

§28

Do zakresu działania Sądu Koleżeńskiego należy rozstrzyganie sporów zaistniałych między członkami w sprawach związanych z działalnością Towarzystwa.

Sąd Koleżeński ma prawo udzielić członkowi towarzystwa upomnienia, nagany
oraz wystąpić z wnioskiem do Walnego Zebrania o skreślenie z listy członków.

Od udzielonych kar, członkowi Towarzystwa przysługuje prawo odwołania do Walnego Zebrania.

ROZDZIAŁ V
Majątek Towarzystwa

§29

1. Majątek Towarzystwa stanowią ruchomości, nieruchomości i fundusze.
2. Na fundusz Towarzystwa składają się:
a.) Wpływ z wpisowego i składek członkowskich;
b.) Wpływ z imprez, odczytów;
c.) Subwencje, dotacje, dary.

§30

Oświadczenie w sprawach majątkowych towarzystwa składają dwie osoby: przewodniczący lub jego zastępca i skarbnik.

§31

Wszystkie postanowienia władz Towarzystwa zmierzają do uszczuplenia majątku wymagają zgody władzy rejestracyjnej.

ROZDZIAŁ VI
Zobowiązania statutu i rozwiązanie Towarzystwa

§32

1. Zmiana statutu i rozwiązanie Towarzystwa wymagają uchwały Walnego Zebrania członków powziętej większością 2/3 głosów przy obecności co najmniej ½ ogólnej liczby uprawnionych do głosowania, w pierwszym terminie zwołania lub dowolnej ilości w drugim terminie zwołania. Uchwały te wymagają zgody władzy rejestracyjnej.
2. W razie podjęcia przez Walne Zgromadzenie uchwały o rozwiązaniu towarzystwa, Walne Zebranie zdecyduje o przeznaczeniu majątku i powoła komisję likwidacyjną.
3. Uchwała Walnego Zebrania o przeznaczeniu majątku wymaga zatwierdzenia przez władze rejestracyjną